Yazar: Mustafa Gökhan VURAL

2 Aralık 2025’te başlatılan Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) Yaygınlaştırma Programı, ülkemizin acil sağlık vizyonunda önemli bir dönüm noktasıdır. Bu vesileyle 1–7 Aralık Acil Sağlık Haftası’nda, yurdun dört bir yanında görev yapan tüm acil sağlık çalışanlarının —paramediklerden UMKE gönüllülerine kadar— yürüttükleri çalışmaların toplum sağlığı açısından taşıdığı değeri özellikle hatırlatmak isterim. Sağlıklı Türkiye Yüzyılı’nın temeli güçlü bir acil sağlık ekosistemidir; bu ekosistemin en kritik bileşeni ise insan kaynağımızdır. Ani kalp durması hâlâ tüm dünyada en ölümcül olaylardan biridir ve vakaların büyük bölümü hastane dışında gerçekleşir. Müdahale edilmeyen her bir dakikada hayatta kalma şansı %10–15 azalır. Buna karşılık, OED’nin ilk üç dakika içinde uygulanabildiği durumlarda sağkalım oranı %70–75’e kadar…

Read More

Dünya nüfusunun 2050 yılına doğru on milyara yaklaşacağı öngörülmektedir. Böyle bir tabloda tarımsal üretimde verimliliğin artırılması kaçınılmaz hâle geliyor. Mahsulleri hastalık ve zararlılardan korumak amacıyla kullanılan pestisitler modern tarımın temel araçlarından biri olarak görülmektedir. Asıl sorun bu kimyasalların yanlış uygulanması, denetimlerin yetersiz kalması ve hasat öncesi kurallara uyulmamasıdır. Bu koşullar oluştuğunda pestisit kalıntısı ürün üzerinde kalarak sofraya kadar taşır. Türkiye’de bazı dönemlerde sebze ve meyvelerde maksimum kalıntı limitinin aşılması, toplumda belirgin bir güvensizlik yaratmıştır. Bu nedenle pestisit gerçeğinin sağlık açısından ne ifade ettiğini ve günlük yaşamla nasıl kesiştiğini bilimsel bir çerçevede ele almak gerekmektedir. Üretici Neden Bu Kimyasalları Kullanmak Zorunda Kalıyor? Pestisitlerin temel amacı mahsulleri böceklerden, mantar…

Read More

Art arda yaşanan zehirlenme vakalarının ardından mikroplastiklerin gıda zincirine sızması, toplum sağlığını uzun vadeli etkileyen görünmez riskleri yeniden gündeme taşıdı. Yazı dizisi, tarladan sofraya uzanan süreçte kritik sağlık risklerini bilimsel bir dille ele almayı hedefliyor. Türkiye’de son dönemde art arda yaşanan gıda zehirlenmeleri özellikle böcek ilacı kalıntılarına bağlı vakalarla birleşince toplumda haklı bir güvensizlik oluşturdu. En temel gıdaların bile güvenilirliğine dair yaşanan belirsizlik bireysel kaygıların ötesine geçerek halk sağlığını ve tüketici davranışlarını etkileyen daha geniş bir sorun hâline geldi. Bir hekim ve akademisyen olarak bilimsel bilginin toplumla paylaşılmasının bu güven kaybının giderilmesinde kritik önem taşıdığına inanıyorum. Bu yazı dizisinin amacı gıdanın tarladan sofraya uzanan yolculuğunda sağlık açısından…

Read More

Genç yaşından itibaren cephelerde ağır sorumluluk ve yoğun stres altında çalıştı. Düzensiz beslenme, uykusuzluk ve yoğun sigara kullanımı bu yükü giderek artırdı. Cumhuriyet’in ilanından sonra ise yeni devletin inşası, siyasî baskılar ve bitmek bilmeyen mücadeleler sağlığını daha da yıprattı. İlki Kasım 1923’te, ikincisi Mayıs 1927’de olmak üzere iki önemli kalp krizi geçirdi. İlk kriz bir yürüyüş sırasında baskı tarzında ve sol kola vuran göğüs ağrısıyla başladı. Kendini iyi hissetmediğini arkadaşlarına sessizce belli etti ve bir kayanın üzerine oturdu. Çevresindekilerin endişesini fark edince kısa süre sonra ayağa kalktı ve daha iyi olduğunu söyleyerek onları rahatlattı. İkinci kriz ise birkaç yıl sonra bu kez yemek masasında benzer…

Read More

Ben Doç. Dr. Mustafa Gökhan Vural. Kardiyoloji alanında çalışan bir akademisyen ve hekim olarak bilimsel bilginin toplumla paylaşılmasının sağlık kültürünün gelişiminde hayati bir rol oynadığına inanıyorum. Bu köşede kalp sağlığına dair güncel bilimsel gelişmeleri, koruyucu hekimliğin önemini ve sağlıklı yaşamla ilgili güvenilir bilgileri paylaşacağım. Kış aylarının başlangıcı solunum yolu enfeksiyonlarının en sık görüldüğü dönemdir. Bu dönemde influenza, pnömokok (zatürre) ve benzeri enfeksiyonlara bağlı hastalıklar artarken, bu enfeksiyonların kalp ve damar sistemi üzerindeki olumsuz etkileri de belirginleşir. Özellikle yaşlılar, kronik kalp hastalığı olanlar ve risk altındaki bireylerde bu enfeksiyonlar kalp krizi, kalp yetersizliği veya ritim bozukluklarını tetikleyebilir. Bu nedenle ilk yazımda hem mevsimsel olarak en kritik dönemde…

Read More